Anasayfa
Beni Hatırla
6
puan
GRUPLAR > Çerkez arkadaşlar. > FORUMLAR > AJURNIHUA (YENİYIL)
13.01.2014 13:41 PM
Ebru
|

AJURNIHUA HAKKINDA BİLGİLER

Abhaz halkı 13 Ocak tarihini dünyanın kurulduğu, yaşamın başladığı tarih olarak kabul eder ve adına da Ajurnıhua der. Ajurnıhuanın yani yeni yılın Abhaz ritüelleri ile kutlanmasında ne Hıristiyanlık, ne de Müslümanlığın motifleri vardır. Hıristiyanlık ve Müslümanlıktan çok önceleri de Abhazların bu geleneksel inançları aynı aile bireylerini bir araya getiren bir seremoniydi. Bu seremonide din yoktur ancak tanrı (ANÇÜA) vardır. Tanrıya dua ve şükür vardır. Bu şükür ve duada, Adigelerde olduğu gibi, demirciler tanrısı vasıtası ile canlı ve cansız her şeyi yaratan Ançüa'ya ulaşma ve sesini duyurma çabası vardır.

Ajurnıhua, yani yeni yılın başlangıcı töreni için aileler önceden hazırlıklarını yaparlar ve o gün kendilerine törende ikram edilecek yemekler dışında başka yemek yemezler. Sesiz, sakin bir şekilde, gürültü yapmaktan sakınarak en yeni giysileri ile törene katılırlar. Tören o ailenin yaşlı ve bilge büyüğü tahmada tarafından idare edilir.

Ajurnıhua töreni için gereken malzeme ve görselleri şöyle sıralayabiliriz:

- Keçi veya dana ciğeri,

- Kesilip hazırlanmış pişmeye hazır bir horoz ve tencere,

- Ciğeri ateşte kebap yapmak için kullanılacak çeviz ağacından şişler,

- Ev yapımı şarap, peynirli pide veya peynirli poğaça,

- Örs, çekiç ve ailenin evinde büyük bir dikkatle saklanan bir demir parçası ve bir maşa,

- Yakacak odun, defne ve kotoş ağacının kurumuş yaprakları (kotoş ağacı Abhaz ve Adigelerde kutsal bir ağaç olup, önemli toplantılar bu ağacın altında yapılırdı. Kotoş ağacı kayıngiller familyasının meşe grubuna giren bir ağaç olup, yaprakları kestane yaprağını andırmaktadır. Bu ağaca Doğu Karadeniz meşesi de denilmektedir.)

- Kafkas kalpağı ve Kafkas kemeri ile Kafkas içki kadehi,

Kafkas kemeri birlik ve beraberliği temsilen kapalı tutulup, ortasına tüm Kafkas halklarını temsil eden Kafkas kalpağı konulur. Yanına örs ve çekiç ile Kafkas içki kadehi ve maşa konulur.

Toplanan odunlar yakılır ve üstüne duman oluşması için kotoş ve defne yaprağı serpili. Kesilip hazırlanan horoz pişmesi için ateşe konulur. Nesilden nesile aktarılarak saklanan evden getirilmiş demir parçası kızarması için ateşin içine atılır.

Kurumuş kotoş ve defne ağacı yapraklarının yanması esnasında oluşan dumana aile bireyleri sırayla sessiz bir şekilde ellerini ve yüzlerini tutar ve tütsülenirler.

Horoz pişince yanan odunlar da artık köz haline gelmiştir, işte tam bu sırada ceviz dalından yapılan şişlere dizilen ciğerler ateşe verilir, üzerlerine şarap dökülür.

Ciğerler pişince ailenin tahmadası tadına bakar ve kendi eliyle ailenin fertlerinin hepsine ciğer ikramında bulunur. Ardından ev yapımı şarabı Kafkas içki kadehine koyar ve ayağa kalkar. Bu esnada tüm aile bireyleri ayaktadır. Tahmada duaya başlar. Şarapla yapılan duadan sonra tahmada eline maşayı alır ateşte kızarmış demir parçasını tutar ve örse getirerek elindeki çekiçle demiri dövmeye başlar. Bir taraftan demiri döverken, bir taraftan da demirciler tanrısı aracılığı ile her şeyi yaratan tanrıya (ANÇÜA HAZŞAZ) önce şükreder, sonra dua ile isteklerde bulunur.

Aile bireyleri ciğer, horoz, peynirli pide veya peynirli boğaca yedikten ve şarabı içtikten sonra birbirlerini kutlar ertesi güne kadar artık başka bir şey yemez ve içmezler. Tahmada ailenin demirinin gelecek yıla kadar saklanması ve korunması için onu sarar ve aile bireylerinin birine emanet eder. O birey de o emaneti gereği gibi saklar, muhafaza eder.

Görüldüğü gibi, tahmada Ajurnıhua töreninde elinde şarap kadehi varken ve demiri döverken tanrıya şükür ederek dua yapmakta.

Dua, tüm dinlerin en temelini oluşturuyor. İşte burada da dua var. Dua halk biliminin önemli unsurlarından biridir. Her halkın duası ve dua ediş şekli ayrı ayrıdır, hatta aynı dinden olup farklı farklı dua eden halklar vardır. Abhaz ve Adigelerin dua ediş şekli de farklıdır. Bazı halklar dua ederken tanrım bana şunu şunu ver derler. Abhaz, Adige ve Ubuhlar ise dua ederken tanrı bana şunu şunu ver demezler; şunun olabilmesi için, şunun yapılabilmesi için bana gereken kuvveti ver derler.

Abhazların 13 Ocak tarihinde yapılan ajınhua töreninde görülen ritüellerin benzerleri diğer Kuzey Kafkas kardeş halklarda aynı tarihte olmasa da görülmekte ve bazı Kuzey Kafkas halkları da buna '' sossuu'' töreni demektedirler.

Kaynak Bilgi: Erol Kılıç Kutalıa

13.01.2014 14:09 PM
Merve
Sakarya Üniversitesi | Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri

13.01.2014 19:36 PM
Veysel
|

 Her ne kadar abhaz olmasam da insanin yeni bir kültür, örf ve adeti öğrenmiş olması güzel bir duygu. Teşekkürler, paylaşım için

14.01.2014 00:37 AM
Selman
Kocaeli Üniversitesi | Deniz Ulaştırma ve İşletme

 örf ve adetlerimizi daha iyi öğrenmek çevremizdekilere en güzel şekilde anlatmak için bu ve bu gibi yazılara daha fazla ihtiyacımız var malesef kendimde dahil olmak üzere ne araştırıyoruz nede bu gibi yazı kaynakları paylaşıyoruz..Emeğin için sağol...

Son Düzenleme: Selman Ersoy @ 14.01.2014 00:38
14.01.2014 12:22 PM
Aynur
|